Swayambhunath (Maymunlar Tapınağı), Katmandu, Nepal, Mayıs 2008

Swayambhunath, Katmandu şehrinin batısında, Katmandu Vadisi’nde bir tepenin üzerinde görkemli ve eski bir dini mimaridir. Tibetçe adı, tepede bulunan birçok ağaç çeşidi nedeniyle ‘Yüce Ağaçlar’ anlamına gelir. Swayambhunath, muhtemelen Budist hac bölgeleri arasında en kutsal olanlardandır. Tibetliler ve Tibet Budizmi’nin takipçileri için, burası Boudha’dan sonra ikincidir.

Kompleks, bir stupa, çeşitli türbelerden ve tapınaklardan oluşur. Bir Tibet manastırı, müze ve kütüphane daha sonra eklenmiştir. Bu alanda dükkanlar, restoranlar ve hosteller de bulunmaktadır. Alanın iki erişim noktası vardır: biri bizim de tercih ettiğimiz ve maymunlarla muhabbet ederek çıkılan, doğrudan tapınağın ana platformuna giden uzun bir merdiven, diğeri güneyden tepenin etrafından güneybatı girişine giden bir araba yolu.

Unesco Dünya Mirası Swayambhunath’a yapılan bir yolculuk Katmandu’daki önemli deneyimlerden biridir. İnanışa göre bilge kişi Manjusree Bodhisattva’nın saçındaki bitten oluşmuş kutsal maymunlar tarafından sarılan ve yüksek bir tepenin üzerinde şehrin yukarısına yükselen ‘Maymun Tapınağı’, Budist ve Hindu dinlerinin büyüleyici bir karışımıdır. 2015 depremi bile Katmandu’nun en sevilen tapınağını devirememiş, ancak birkaç dış bina yüzeysel zarar görmüş.

Beyaz kubbe dünyayı temsil ederken, üstteki 13 katmanlı, kule benzeri yapı Nirvananın 13 aşamasını simgelemektedir. Delici gözlerin altındaki burun benzeri şekil aslında birliği işaret eden Nepalce “bir” ve yukarıda Buda’nın her şeyi gören içgörüsünü gösteren üçüncü bir göz vardır.

Merkezi stupanın tabanında, kutsal mantra om mani padme hum (“lotusdaki mücevherlere selamlar”) yazılı kabartmalı dua tekerlekleri bulunur. Stupayı dolaşan hacılar her birini geçerken döndürürler. Stupanın üstünde, benzer mantralarla binlerce dua bayrağı dalgalanmaktadır. Stupanın üssü etrafındaki süslü kaidelerde, beş Dhyani Buda’yı – Vairocana, Ratnasambhava, Amitabha, Amoghasiddhi ve Aksobhya – temsil eden heykeller bulunmaktadır. Bu tanrılar Budist bilgeliğinin beş niteliğini temsil eder.

Kayıplarla ve iyi kötü anılarla yepyeni bir yıla girerken, herkes için sağlık, mutluluk ve barış dolu bir yıl olması dileği ve içimizdeki iyilikleri çoğaltarak yeni güzel anılar biriktirme umuduyla…

İşte Katmandu’daki bu özel tapınak ve maymunları;